Dieta Optymalna została opracowana przez dr Jana Kwaśniewskiego. Kwaśniewski stworzył własny model odżywiania oparty na ustaleniu wielości między trzema podstawowymi składnikami żywności: białkiem, tłuszczem i węglowodanami. Stosunek tych składników w Diecie Optymalnej wynosi 1:2,5-3,5:0,3-0,5 (B:T:W). W żywieniu rekomendowanym przez Instytut Żywności i Żywienia stosunek ten wynosi 1:0,9:3,7. Podstawą diety dr Kwaśniewskiego stanowią tłuszcze pochodzenia zwierzęcego i białko. Węglowodany zostały w tym planie żywieniowym bardzo ograniczone. Pomimo tego, że dieta wzbudza wiele kontrowersji i nie jest uznawana przez wleu dietetyków i środowiska lekarskie, zdobyła wielu zwolenników.
Dr. Kwaśniewski zakłada, że Żywienie Optymalne może stymulować leczenie wielu chorób oraz wpływać na redukcję masy ciała, pod warunkiem, że dostarczy organizmowi odpowiednie „paliwo” czyli tłuszcz. Wg zaleceń Diety Optymalnej dorosły człowiek powinien spożywać około 0,8 g na kilogram należnej masy ciała. Kwaśniewski twierdzi, że jeśli spożywa się węglowodany w zbyt dużej ilości, organizm musi przekształca je w tłuszcze kosztem zużycia białka, witamin i składników mineralnych.
Wg dr. Kwaśniewskiego, Żywienie Optymalne leczy wiele chorób bez leków, a poprzez dostarczanie do organizmu „podstawowych składników”: białka zwierzęcego i tłuszczu. Ponadto ma mieć działanie przywracające prawidłową masę ciała osobom z nadwagą i otyłością. Podstawą redukcji masy ciała ma być teoria, iż dobrze odżywiony organizm sam spala nadmiar własnego tłuszczu i wydalanego w procesie przemiany materii. Osobom zdrowym z prawidłową masą ciała, Żywienie Optymalne przywraca wigor i energię. Osoby stosujące Dietę Optymalną, muszą przestrzegać kilku zasad. Dieta powinna być wprowadzona bez okresu przejściowego. W planie żywieniowym w jak największej ilości powinien znajdować się tłuszcz pochodzenia zwierzęcego, dość dużo białka i mało węglowodanów (głównie skrobiowych). Powinno się jeść zawsze, gdy poczuje się głód, nie licząc spożywanych kalorii. Dieta dr. Kwaśniewskiego sprzyja szybkiej utracie kilogramów, zwłaszcza w początkowej fazie diety. Często przekłada się to na polepszenie samopoczucia otyłych pacjentów.
Należy jednak pamiętać, iż długoterminowe stosowanie Diety Optymalnej może być potencjalnie niebezpieczne dla zdrowia.
Instytut Żywności i Żywienia ostrzega przed stosowaniem diety dr. Kwaśniewskiego, ponieważ nie została ona poddana żadnym rzetelnym badaniom naukowym. Szybki spadek masy ciała na początku stosowania kuracji wiąże się z jej niską wartością
energetyczną . Dodatkowo Żywienie Optymalne nie zapewnia odpowiedniej podaży węglowodanów, co wpływa na organizm w sposób moczopędny. Ubytek masy ciała związany jest więc z utratą wody z organizmu.
Dieta dr. Kwaśniewskiego nie zapewnia odpowiedniej podaży witamin z grupy B, witaminę C, potas, wapń, magnez i miedź, co może doprowadzić do wielu chorób na tle niedoborów.
Produkty zalecane w diecie optymalnej:
1. tłuszcze zwierzęce smalec, słonina, boczek, sadło, szpik kostny, masło, smalec gęsi;
2, jajka kurze;
3. wszystkie rodzaje serów im tłustsze tym lepsze;
4. śmietana im więcej zawiera tłuszczu tym lepsza;
5. każdy rodzaj mięsa, najlepiej wieprzowe, tłuste;
6. podroby;
7. galarety podrobowe i mięsne;
8. tłuste wywary i rosoły;
9. wszystkie wędliny, byle niezbyt chude, najlepiej podrobowe (salcesony, pasztetowe, pasztety, kaszanka);
10. drób, najlepiej tłusty, tuczone gęsi i kurczaki;
11. ryby tłuste smażone na smalcu i konserwy rybne w oleju.
Produkty dozwolone w niewielkich ilościach w diecie optymalnej:
1. tłuszcze roślinne margaryna, oliwa, olej słonecznikowy;
2. mleko jak najtłustsze lub wymieszane pół na pół z 30procentową słodką śmietanką;
3. warzywa o możliwie małej zawartości węglowodanów przyrządzane z dodatkiem tłuszczu (fasolka szparagowa polana masłem, pieczarki duszone w maśle);
4. ziemniaki (1 ziemniak średniej wielkości na osobę dziennie z tłuszczem lub w postaci frytek);
5. owoce jagodowe mało słodkie (porzeczki, maliny, jeżyny, agrest, poziomki, truskawki) najlepiej spożywane z bitą śmietanką lub jako składnik tłustych deserów;
6. orzechy, migdały, wiórki kokosowe, ziarno słonecznika;
7. kawa, herbata, majonez, wszelkie przyprawy i dodatki smakowe, byle niesłodkie i niezawierające w swoim składzie mąki zbożowej i ziemniaczanej.
Produkty zakazane w diecie optymalnej:
1. cukier i wszelkie słodycze;
2. miód;
3. przetwory owocowe słodzone: dżemy, kompoty, powidła;
4. ryż i kasze;
5. chleb i wszelkie inne pieczywo;
6. wszelkie potrawy mączne: ciasta, kluski, placki przyrządzane w sposób tradycyjny, przyrządzane zgodnie z przepisami optymalnymi są dopuszczalne w diecie;
7. warzywa i owoce poza wymienionymi w produktach dozwolonych w niewielkich ilościach,
8. mąka ziemniaczana i zbożowa (poza wyjątkami, gdy stosowana jest w niewielkich ilościach w przepisach optymalnych), a także budynie, kisiele i inne koncentraty spożywcze z mąką;
9. ziarno grochu i fasoli;
10. wszelkie płyny i napoje słodzone, nawet lekko, w tym mleko beztłuszczowe, odciągane;
11. wszelkie produkty pochodzenia roślinnego zawierające cukier, a więc słodkie;
12. sól